Duverté lë mnù prinsipal
Drapò piemontèis.png Vos an lenga piemontèisa
Për amprende a dovré 'l sistema dle parlà locaj ch'a varda sì.


Enna
Stat:

Flag of Italy.svg Italia

Provincia: Provincia d'Enna
Nòm 'n italian: Enna
Coordinà: Latitudin: 37° 34′ 0′′ N
Longitudin: 14° 16′ 0′′ E

Mostra an sla carta
Autëssa: 931 m s.l.m.
Surfassa: 358,75 km²
Abitant: 27.989 (2016)
Comun dj'anviron: Agira, Aidone, Assoro, Calascibetta, Caltanissëtta, Gangi, Leonforte, Piazza Armerina, Pietraperzia, Santa Caterina Villarmosa, Valguarnera Caropepe, Villarosa,
CAP: 94100
Prefiss tel.: 0935
Còdes ÌSTAT: 086009
Còdes fiscal: C342 
Festa dël borgh: 2 ëd luj 
Map of comune of Enna (province of Enna, region Sicily, Italy).svg


Sit istitussional

Enna a l'é na sità dla Sicilia ëd 28.181 abitant, dal 1926 capleugh dl'omònima provinsa.

PosissionModifiché

Enna a resta an sn'autipian a 931 méter, ant un pòst motobin panoràmich. A l'é ël capleugh ëd provinsa pì àut ëd Sicilia.
Për soa posission geogràfica, scasi ant ël mes ëd l'ìsola, ant l'antichità a l'é stàita dita nombril ëd Sicilia.

StòriaModifiché

Postà an na posission amportanta da na mira stratégica, la sità a l'é stàita abità fin da la preistòria. La tradission literaria a la presenta tanme antich sènter dij sican e peui dij sìcuj; a parte dal sécol ch'a fa VII aGC a intra ant ël reu coltural grech, an acujend j'anfluense ch'a vnisìo da Gela e da Siracusa. A riess comsëssìa a goerné dle prerogative autonomiste, butà an discussion na prima vira dal siracusan Agatòcle dël IV sécol aGC, peui da Cartàgin.

Le guère pùnicheModifiché

Alià ai roman durant la prima guèra pùnica, la sità a l'é stàita batùa dai cartaginèis dël 259 aGC e liberà tòst dël 258 aGC. Tutun, durant la sconda guèra pùnica, ël cónsol roman a l'ha fàit massé tuti j'abitant, ch'a l'avìo strenzù n'acòrd con ij cartaginèis.

La dominassion roman-aModifiché

Sota ij roman, la sità a l'ha goernà soa caraterìstica ëd fortëssa militar e ëd sènter aministrativ d'un gròss teritòri.
Durant ël II sécol aGC a-i é staje n'arvira djë s-ciav ch'a l'é stàita strompà.

A l'época amperial a l'é vnùita munissipi.

Ël perìod bisantinModifiché

Cand la potensa roman-a a l'ha declinà, a l'é stàita conquistà dai bisantin. Sota ij bisantin Enna a l'é restà fortëssa militar anté ch'a j'ero consentrà j'armade ancarià d'oponse a l'anvasion àraba. Soa posission ëstratégica a l'ha përmëttuje d'arziste motobin ëd temp. Tutun, apress n'assedi durà pì che vint agn, dl'859 Enna a l'é drocà ant le man d'Abbâs Ibn Fadhl, ch'a l'ha fala ravagé.

L'ocupassion àrabaModifiché

La sità a l'ha avù un perìod ëd prosperità; ant ël sécol ch'a fa X a l'é stàita sede ëd n'emirà, sènter d'arzistensa contra ij conquistador norman, ai quaj as rend dël 1087.
Ant ij sécoj apress, ël Castrum Iohannis a resta sota j'Angiò e j'aragonèis, a sconda dj'aveniment sicilian.

Dël 1926 la sità, che fin-a a col moment a l'avìa goernà la denominassion ëd Castrogiovanni, a l'ha pijà ël nòm d'Enna e a l'é vnùita cap-leugh ëd provinsa.

ArtisanàModifiché

Antra ij prodot tìpich ëd l'artisanà, a-i son j'artìcoj an fer forgià, an aram e d'àutre lije, le brodarìe e le siràmiche.

Leu d'anteresseModifiché

Contrà 'd Roma e le piasse Vitòrio Emanuel e Umbert I a son ij leu ëd rancontr.
Tuti ij di an contrà Mërcà Sant Antòni as dësrola ël mërcà dj'alimentar, ch'a smon dij prodot caraterìstich coma le sautisse e ij prodot dël làit. Na vira a la sman-a, an piassa Euròpa, a-i é ël mërcà dla fruta, dla vërdura e dle veste.

CostrussionModifiché

MuséModifiché

CeseModifiché

AministrassionModifiché

Ël sìndich a l'é Gaspare Agnello (dal 17/05/2005).

Anliure esterneModifiché

Panorama